Park Ujazdowski to zabytkowy park miejski rozciągający się wzdłuż Alei Ujazdowskich w samym sercu Warszawy, między ulicą Piękną a placem Na Rozdrożu. Na niespełna 6 hektarach mieści się jeden z najładniejszych przykładów polskiej sztuki ogrodowej końca XIX wieku – z malowniczym stawem, kaskadą, zabytkowym mostkiem i rzeźbami w otoczeniu bujnej zieleni.

To miejsce dla tych, którzy szukają wytchnienia od miejskiego zgiełku bez konieczności wyjeżdżania poza centrum. Gęste zadrzewienie skutecznie izoluje od otaczającego miasta, tworząc cichą oazę spokoju, choć tuż obok huczy ruchliwa Trasa Łazienkowska.

Historia placu, który stał się parkiem

W miejscu dzisiejszego parku w XIII wieku stał gródek zwany Jazdowem. Przez wieki zmieniał właścicieli, został zniszczony podczas potopu szwedzkiego, a po odrestaurowaniu w 1699 roku znów powrócił do świetności. W XIX wieku teren ten przekształcił się w plac Ujazdowski – przestrzeń wykorzystywaną do organizowania zabaw ludowych, wystaw i wojskowych rewii.

W 1876 roku odbywała się tu wystawa rolnicza, a w 1887 – higieniczna. Gdy okazało się, że teren nie wystarcza na potrzeby wystawowe, postanowiono część przeznaczyć na park miejski. W 1893 roku Obywatelski Komitet Plantacyjny przy Magistracie zlecił projekt Franciszkowi Szaniorowi – ogrodnikom Warszawy, który zaprojektował założenie w modnym wówczas stylu krajobrazowym.

Prace trwały trzy lata. Park oficjalnie otwarto 10 sierpnia 1896 roku. Sieć wodną z kaskadą i stawem zaprojektował William Lindley – angielski inżynier, który budował także stacje filtrów dla Warszawy. Do września 1939 roku wprowadzano jeszcze drobne korekty w układzie alejek i doborze roślinności.

Podczas II wojny światowej park niemal nie ucierpiał. Jedynym uszkodzonym elementem był pomnik Ignacego Jana Paderewskiego – rzeźbę przeznaczono na przetopienie, ale właściciel odlewni rozmontował pomnik i zakopał na swojej posesji, gdzie doczekała ona końca wojny.

Co zobaczysz w Parku Ujazdowskim

Park podzielony jest na trzy wyraźnie wyodrębnione „pokoje” parkowe, każdy o odmiennym charakterze. Przy głównym wejściu od Alei Ujazdowskich znajduje się część reprezentacyjna z geometrycznymi parterami ogrodowymi – prostokątnym kwietnikiem otoczonym irgą błyszczącą i gazonami w kształcie półkola, ozdobionymi wapiennymi wazami na cokołach.

Centralnym punktem parku jest staw o powierzchni 0,4 hektara z wodą spływającą po granitowych skałach. Nad brzegiem usytuowano punkt widokowy z altaną, z którego można podziwiać układ wodny z kaskadą. Warto zwrócić uwagę na żelbetowy mostek z 1898 roku – najstarszą w Warszawie konstrukcję tego typu, zaprojektowaną przez inżyniera Arnolda Bronikowskiego.

Na terenie parku znajdują się cztery rzeźby: Gladiator Piusa Welońskiego z 1880 roku (ofiarowany miastu przez Emanuela Bułhaka), kopia Ewy Edwarda Wittiga z 1911 roku, kopia Perseusza Theodora Gruyere’a z przełomu XIX i XX wieku oraz pomnik Ignacego Jana Paderewskiego autorstwa Michała Kamieńskiego.

Zabytkowa waga i inne ciekawostki

Przy wejściu od strony ulicy Pięknej stoi nietypowa atrakcja – zabytkowa krzesełkowa waga osobowa wyprodukowana w 1898 roku przez Lubelską Fabrykę Wag na Wystawę Światową w Paryżu. W parku stanęła w 1913 roku i funkcjonuje do dziś. Można się zważyć siedząc, a specjalny mechanizm wybija wynik pomiaru na małym kartoniku na pamiątkę.

Drzewostan parku robi wrażenie. Rośnie tu między innymi wysoki dąb szypułkowy o wysokości 30 metrów i obwodzie pnia 485 centymetrów, cypryśnik błotny i orzech czarny. Aleja kasztanowa w zachodniej części, która istniała jeszcze przed powstaniem parku, została włączona w kompozycję założenia.

W 1926 roku powstał tu pierwszy w Warszawie stały plac zabaw dla dzieci – nowatorskie rozwiązanie jak na tamte czasy.

Charakterystyczną cechą parku jest płynność linii dróg i linii brzegowej stawu – typowa dla stylu krajobrazowego. Układ pierwotnej kompozycji Szaniora udało się zachować do naszych czasów. W latach 2000-2002 przeprowadzono rewaloryzację według projektu Tomasza Zwiecha i Jakuba Zemły, która przywróciła obiektowi dawną świetność.

Nowoczesny plac zabaw dla dzieci

Współczesny plac zabaw w Parku Ujazdowskim to duża, różnorodna przestrzeń podzielona na pięć części. Wykonana w dużej mierze z naturalnych materiałów – drewna, piaskowca, polnych kamieni i piasku – została ukształtowana w sposób interesujący dla dzieci. Są tu górki, tunele, ukryte zjeżdżalnie, miejsca do wspinania się, kręcioły i drążki.

Plac przeznaczony jest dla dzieci od 1 roku do 14 lat, choć młodsze dzieci wymagają stałego nadzoru – z powodu licznych wzniesień szybko znikają z pola widzenia. Część placu jest zacieniona zarówno przez rozłożyste drzewa, jak i specjalne płócienne żagle. To jedno z lepszych miejsc zabaw dla dzieci w centrum Warszawy.

Dla kogo jest Park Ujazdowski

Park sprawdzi się praktycznie dla każdego. Rodziny z dziećmi znajdą tu przestrzeń do zabawy i odpoczynku, osoby spacerowujące docenią ciszę i izolację od miejskiego zgiełku, a miłośnicy historii i architektury – zabytkowe elementy i rzeźby.

Warto jednak wiedzieć, że obowiązuje tu kilka zasad. Park jest ogrodzony i zamykany na noc, całodobowo strzeżony przez ochronę. Zabrania się jazdy na rowerach i rolkach, kąpieli w stawie oraz wprowadzania psów. To miejsce do spokojnego spaceru i relaksu, nie do aktywności sportowych.

Praktyczne informacje – godziny, dojazd, ceny

Godziny otwarcia: Park czynny jest codziennie od 6:00 do 21:00. W tych samych godzinach dostępny jest plac zabaw.

Wstęp: Bezpłatny.

Dojazd: Park znajduje się przy skrzyżowaniu Alei Ujazdowskich oraz Alei Armii Ludowej. Prowadzi do niego 5 wejść – główne od Alei Ujazdowskich (zaakcentowane ozdobnym parterem ogrodowym), z placu Na Rozdrożu (można dojść aleją Biura Odbudowy Stolicy biegnącą wzdłuż Trasy Łazienkowskiej) oraz od ulicy Pięknej (najwygodniejsze dla osób kierujących się na plac zabaw).

Komunikacja miejska: Do parku można dojechać autobusami linii 116, 166, 180, 195, 222 (przystanek Piękna 02) lub 107, 159 (przystanek Piękna 04). Alternatywnie można wysiąść na stacji metra Politechnika i przejść się przez Plac Zbawiciela – to około 15 minut spaceru.

Czas zwiedzania: Na spokojny spacer po parku warto przeznaczyć od 30 minut do godziny. Rodziny z dziećmi spędzą tu spokojnie 2-3 godziny, zwłaszcza jeśli dzieci będą korzystać z placu zabaw.

Adres: Jazdów 5A/7, 00-467 Warszawa. Park wpisany do rejestru zabytków pod numerem 168/3 (od 1 lipca 1965 roku).