Pałac Kultury i Nauki to 237-metrowy wieżowiec w samym centrum Warszawy, który od 1955 roku wyznacza panoramę stolicy. Drugi co do wysokości budynek w Polsce mieści dziś teatry, muzea, kina, salę koncertową, a nawet basen – wszystko w jednym miejscu. Dla jednych kontrowersyjny symbol przeszłości, dla innych po prostu część Warszawy, bez której trudno wyobrazić sobie widok miasta.

Budynek powstał jako dar od Związku Radzieckiego. Budowę rozpoczęto 1 maja 1952 roku, a zakończono zaledwie trzy lata później – 21 lipca 1955. Pracowało przy niej od 3500 do 5000 robotników radzieckich i około 4000 polskich. Dla przyjezdnych zbudowano specjalne osiedle na warszawskich Jelonkach z drewnianymi domkami, kinem, stołówką i basenem.

Historia i architektura Pałacu Kultury

Pomysłodawcą budowy był Józef Stalin. Radziecki architekt Lew Rudniew chciał, żeby wieżowiec nawiązywał do polskiej architektury – odwiedził Kraków, Chełmno i Zamość, zbierając inspiracje. Stworzył pięć projektów, a polska strona dołożyła do wybranego koncepcji teatry, sale wystawowe i dodatkowe wejście do Sali Kongresowej od ulicy Emilii Plater.

Pierwotnie budynek nosił nazwę Pałac Kultury i Nauki imienia Józefa Stalina. W okresie odwilży gomułkowskiej usunięto imię dyktatora z trzech miejsc na fasadzie – do dziś widać po nim ślady. Warszawiacy nadali budynkowi własne przezwiska, z których najpopularniejsze to „Pekin” (od skrótu PKiN).

W 2000 roku na szczycie Pałacu odsłonięto Zegar Milenijny – trzeci co do wielkości w Europie. Jego cztery tarcze mają średnicę po 6 metrów, a w każdej widnieje warszawska syrenka.

Budynek został wpisany do rejestru zabytków w 2007 roku. To najwyższy zabytek w Polsce.

Taras widokowy na 30. piętrze

Największą atrakcją dla zwiedzających jest taras widokowy na wysokości 114 metrów. Winda, jedna z najszybszych w Polsce, pokonuje tę odległość w zaledwie 19 sekund. Z tarasu roztacza się widok na całą Warszawę – panorama obejmuje Stadion Narodowy, Wisłę, Stare Miasto i nowoczesne wieżowce dzielnicy biznesowej.

Zwiedzanie tarasu jest nielimitowane czasowo, choć większość osób spędza tam około 40 minut. Na miejscu działa kawiarnia, sklep z pamiątkami i toaleta. Od maja do września w piątki i soboty taras jest czynny do godziny 23:30 – nocne zwiedzanie ma szczególny klimat, gdy światła miasta rozświetlają ciemność.

W 1956 roku rozpoczęła się seria samobójczych skoków z tarasu widokowego. Najpierw skoczył Francuz, po nim siedmiu Polaków. Po tych tragicznych wydarzeniach założono na tarasie kraty zabezpieczające.

Co znajduje się w środku PKiN

Budynek liczy 3288 pomieszczeń na 44 kondygnacjach naziemnych (plus 2 podziemne). Gdyby spędzić w każdym z nich godzinę, zwiedzanie zajęłoby prawie pięć miesięcy. Największa jest Sala Kongresowa, która gościła koncerty, konferencje i wydarzenia kulturalne.

W Pałacu działają różne instytucje. Teatr Dramatyczny, Teatr Studio i Teatr Lalka oferują spektakle przez cały rok. Kinoteka dysponuje ośmioma salami kinowymi. Muzeum Ewolucji PAN pokazuje historię życia na Ziemi, a Muzeum Techniki prezentuje osiągnięcia techniczne. Pałac Młodzieży prowadzi zajęcia pozaszkolne dla dzieci i młodzieży – mieści się tam nawet basen.

Oprócz kultury jest też przestrzeń komercyjna: restauracje, kawiarnie, pasaż handlowy, biurowce i sale eventowe. W budynku obraduje Rada miasta stołecznego Warszawy w Sali Warszawskiej. Znajduje się tu również Collegium Civitas i Akademia Fotografii.

Wycieczki z przewodnikiem po wnętrzach

Samodzielnie można wejść tylko na taras widokowy. Żeby zobaczyć wnętrza – korytarze, sale, zakamarki niedostępne dla przypadkowych gości – trzeba wybrać się na wycieczkę z przewodnikiem. Spacer trwa około 45 minut i prowadzi przez najciekawsze pomieszczenia.

Przewodnicy opowiadają o historii budowy, pokazują socrealistyczne detale architektoniczne i zdradzają ciekawostki. Na 31. piętrze działa Wystawa Pamiątek PKiN, dokumentująca dzieje budynku.

Dla kogo to miejsce

Taras widokowy sprawdzi się dla każdego – rodzin z dziećmi, par, grup znajomych. Widok z góry działa uniwersalnie, choć małe dzieci mogą się szybko znudzić. Wycieczki z przewodnikiem są ciekawsze dla osób zainteresowanych historią i architekturą – opowieści o powojennej Warszawie, kontekście politycznym i socrealistycznych detalach mogą być trudne do przyswojenia dla dzieci poniżej 12. roku życia.

Miłośnicy kultury znajdą w Pałacu teatry, kina i muzea. To miejsce, gdzie można spędzić cały dzień – od spektaklu w teatrze, przez wystawę w muzeum, po kolację w restauracji z widokiem.

Ciekawostki o Pałacu

W piwnicach Pałacu mieszka kilkanaście kotów, które pilnują porządku. Pod iglicą gnieździ się para wędrownych sokołów, a na dachu działa pasieka miejskich pszczół z własnym opiekunem.

Pałac pojawił się w wielu polskich filmach i serialach. Jego charakterystyczna sylwetka jest rozpoznawalna w całej Europie. Elewacja wykonana jest częściowo z płyt ceramicznych, które z czasem mocno się zabrudził – szacunkowy koszt renowacji oceniono w 2009 roku na 10-15 milionów złotych.

Spółka zarządzająca PKiN zatrudnia 330 osób, w tym własnych elektryków, hydraulików i tapicerów. Budynek wymaga stałej konserwacji i opieki.

Praktyczne informacje – bilety, godziny otwarcia, dojazd

Ceny biletów na taras widokowy:

• Bilet normalny: 25 zł
• Bilet ulgowy: 20 zł

Ceny wycieczek z przewodnikiem:

• Bilet normalny: 45 zł
• Bilet ulgowy: 40 zł

Godziny otwarcia tarasu: Taras widokowy jest czynny codziennie. Od maja do września w piątki i soboty można zwiedzać do godziny 23:30. W pozostałe dni i miesiące godziny są krótsze – warto sprawdzić aktualne informacje na stronie pkin.pl przed wizytą.

Jak dojechać: Pałac znajduje się na placu Defilad 1, w samym centrum Warszawy. Otaczają go cztery główne ulice: Aleje Jerozolimskie, Marszałkowska, Świętokrzyska i Emilii Plater. Najwygodniej dojechać metrem – linia M1, przystanki Centrum lub Świętokrzyska. W pobliżu znajdują się też stacje kolejowe Warszawa Śródmieście i Warszawa Centralna.

Parking: Wjazd na parking naziemny od ulicy Emilii Plater, na parking podziemny od Marszałkowskiej. Parkingi są płatne. Ze względu na ograniczoną liczbę miejsc warto rozważyć zaparkowanie na pobliskich ulicach (Świętokrzyska, Emilii Plater, Aleje Jerozolimskie) lub w prywatnych parkingach.

Ile czasu przeznaczyć: Sam taras widokowy – około 40 minut do godziny. Wycieczka z przewodnikiem – 45 minut. Jeśli planujesz wizytę w teatrze, kinie czy muzeum, warto zarezerwować pół dnia lub więcej.